In kỹ thuật số (KTS) ở đây được hiểu là các công nghệ in được dùng trong lĩnh vực in thương mại không kể đến lĩnh vực in quảng cáo khổ lớn và in laser dùng cho văn phòng. Ở các nước trên thế giới, in KTS đã phát triển đến mức hoàn thiện và ngày càng chiếm thị phần của in truyền thống. Ở nước ta, có lẽ thị trường in KTS tại Tp.HCM phát triển nhanh và sôi động nhất.

Thị trường in KTS tại TPHCM bắt đầu từ việc ITAXA đưa vào vận hành hệ thống máy in QuickMaster DI của Heidelberg vào năm 2003 và sau đó là máy in KTS của Fuji Xerox vào năm 2005. Nếu như QuickMaster DI chưa khẳng định được mình thì máy in Fuji Xerox đầu tiên mà ITAXA đầu tư đã mang lại thành công, cho đến nay có lẽ đây là nhà in có chất lượng in ổn định và cao nhất tại TPHCM.

Máy in QuickMaster DI 46-4 Pro của Heidelberg

Sau ITAXA, có lẽ do giá thành máy cao và nhu cầu chưa thực sự lớn nên không có công ty nào đầu tư tiếp các hệ thống tương tự. Vài năm sau thị trường TPHCM bắt đầu xuất hiện dịch vụ in nhanh trên máy in Konica Minolta của công ty Song Tạo, đây là dạng máy in laser màu dùng chủ yếu cho các văn phòng lớn và có thể in trên một số loại giấy couché, nó rất phù hợp với việc in các loại giấy tờ, biểu mẫu văn phòng, danh thiếp, một số brochure đơn giản với giá thành rẻ và chất lượng tương đối. Thật ra đây là một giải pháp thông minh trong một thị trường in nhanh với số lượng ít và khách hàng chưa sẵn lòng trả giá cao cho nó. Sau đó một loạt các công ty khác tham gia thị trường như DMB, MTD, Quốc Thanh, Lê Quang Lộc, Sài Gòn 3, KTC, VinaPrint, K-Print … Gần đây nhất là công ty AD chuyên in nhãn hàng ở Bình Dương đã đầu tư 2 máy in màu KTS của HP Indigo, theo nhận định của các chuyên gia trên thế giới đây là 2 máy in có chất lượng tốt nhất và chuyên nghiệp nhất hiện nay, tuy nhiên công ty này chỉ phục vụ cho nhu cầu in của riêng họ nên chất lượng và giá thành chưa rõ. Nếu xét theo yếu tố các công ty trong nước, ngoài trừ Quốc Thanh đầu tư 2 máy in Oce CPS 900 và Công ty Sao Biển 1 máy Oce CPS 900  có chất lượng cao trên các loại giấy không tráng phấn và một số loại giấy tráng phấn, phần lớn các máy in còn lại cũng chỉ có chất lượng trung bình do sử dụng các dòng máy in chưa cao hoặc chưa tuân thủ chế độ thay thế phụ tùng và sử dụng đúng vật liệu của nhà sản xuất. Tất cả các công ty kinh doanh in KTS kể trên đều đang tham gia thị trường in thử và in nhanh với chất lượng như in Offset.

Máy in kỹ thuật số Oce CPS 900 của Oce

Ngoài ra, có một phân khúc thị trường in KTS chưa được chú ý đó là in nhanh và không yêu cầu giống màu 100%, trên thế giới người ta gọi đây là lĩnh vực in màu nhằm mục đích giao tiếp hoặc “Read & Throw”. Hiện nay chỉ có công ty Huynh đệ Anh Khoa tham gia ở phân khúc này của thị trường. Thị trường in màu này thường yêu cầu tốc độ in nhanh (khoảng 60 tờ/phút), có giải pháp in số nhảy và có hệ thống máy quét đa chức năng để tự động photocopy màu cho những tài liệu hàng ngàn trang và phải có hệ thống thành phẩm trong máy. Giá thành in trên loại máy này chỉ bằng 1/3 so với mặt bằng chung hiện nay. Các loại sản phẩm in màu trên máy thường là: hoá đơn có số nhảy, chứng từ, các loại sách và tài liệu dạy học có hình màu, báo cáo tài chánh, giấy khen, văn phòng phẩm…Rõ ràng là những ấn phẩm này không yêu cầu phải in màu chất lượng thật cao và giống mẫu tuyệt đối. Tuy nhiên công ty Huynh đệ Anh Khoa chỉ dùng máy in này để tạo thêm tiện ích cho những khách hàng của mình và ít khi nhận in gia công.

Kỹ thuật viên đang vận hành máy in kỹ thuật số Oce CPS 900

Theo nhận định của chúng tôi chỉ có vài đơn vị kinh doanh hiệu quả, trong đó phải kể đến ITAXA đang phát triển ổn định ở phân khúc thị trường in nhanh chất lượng cao, Song Tạo có chiến lược kinh doanh linh hoạt với khách hàng trực tiếp đang chiếm lĩnh phân khúc thị trường in nhanh không yêu cầu chất lượng cao và Huynh đệ Anh Khoa đang chiếm lĩnh phân khúc thị trường in màu giao tiếp. Cả ba công ty này đều có một điểm chung là kết hợp hiệu quả in KTS với máy in Offset truyền thống.

Do cách tiếp cận và phương pháp kinh doanh giống như gia công in offset nên thị trường in kỹ thuật số còn rất nhỏ. Các số liệu cho thấy có khoảng 16 máy in màu Konica Minolta, 8 Fuji Xerox, 2 máy in Kodak và 3 máy in Oce đang hoạt động tại TPHCM. Lĩnh vực chủ yếu là in màu với số lượng ít như một dịch vụ bổ sung cho in offset truyền thống.

Máy in kỹ thuật số Konica Minolta Bizhub PRESS C7000

In kỹ thuật số đen trắng hiện nay đang bị cạnh tranh từ hai phía: các máy Photocopy cũ rẻ tiền và các máy in offset second hand. In màu KTS bị cạnh tranh với in offset khi in ghép nhiều sản phẩm trên một trang in với giá thành có thể xuống tới 700 VND/ trang A4 màu 2 mặt. Đó là chưa kể đến việc các kỹ thuật in màu KTS hiện có ở Việt Nam chưa đáp ứng được chất lượng khi so sánh với in offset.

Với cách tiếp cận như in offset truyền thống thì giá thành theo trang in là một rào cản lớn nhất của in kỹ thuật số. Nó phải được tính toán cẩn thận tất cả các chi phí ẩn như độ phủ mực, hư hỏng do vật liệu và thay thế phụ tùng khi tới hạn. Tất cả các thông số này ở Việt Nam đều không rõ ràng nên nhà in rất ngại đầu tư hoặc chỉ nhận thức được vấn đề khi đã quá trễ. Cụ thể là khi kinh doanh không hiệu quả và giá thành thay lô quá cao, công ty in Lê Quang Lộc đã dừng ngay việc sản xuất trên một máy in Xerox Docu 5000. Có thể nói đây là một quyết định hoàn toàn đúng xét theo bối cảnh hiện nay.

Máy in kỹ thuật số Xerox Docu 5000

In chỉ là một công đoạn trong việc sản xuất một sản phẩm in cuối cùng, trong đó thành phẩm đóng một tỷ trọng không nhỏ trong giá thành. Thành phẩm ở Việt Nam chủ yếu được thực hiện thủ công do giá nhân công rẻ. Các nhà kinh doanh in KTS hiện nay chưa quan tâm đến thiết bị thành phẩm chuyên dùng cho KTS nên chất lượng thành phẩm rất kém và thường làm hỏng cả tài liệu. Chính vì vậy ưu thế về thời gian và chất lượng của in kỹ thuật số mất đi và kèm theo đó là mất đi tính cạnh tranh của nó trên thị trường vốn đã có nhiều phức tạp.

Các văn phòng, công ty lớn nước ngoài ở Việt Nam có nhu cầu in nhanh theo yêu cầu và sẵn lòng trả chi phí cao cho dịch vụ này cũng chưa có nhiều. Thông thường các đối tượng có yêu cầu in nhanh cũng chỉ ở mức độ in laser trắng đen hoặc máy in laser màu văn phòng. Nhu cầu giải pháp in cho văn phòng cũng chưa phổ biến.

Vì các nhà in KTS hoạt động như một cơ sở sản xuất chứ không phải là một cơ sở cung cấp dịch vụ nên giá thành là yếu tố quan trọng nhất. Tiêu chí hàng đầu của nhà đầu tư cũng như khách hàng hiện nay là giá rẻ. Trên thế giới, khi kinh doanh KTS thì giá trị gia tăng mới là các yếu tố làm nên lợi nhuận. Các giá trị gia tăng của in kỹ thuật số in nhanh theo yêu cầu, in dữ liệu biến đổi, thời gian, kinh doanh qua web phải được nhận thức đúng đắn từ phía các cơ sở in cũng như thị trường. Nếu không giải quyết được các yếu tố này, in KTS sẽ không có cơ hội để phát triển tại VN.

Rõ ràng là có một khoảng trống rất lớn về thông tin trong lĩnh vực in kỹ thuật số cả về phía nhà đầu tư cũng như khách hàng tiềm năng. Các nhà cung cấp thiết bị in KTS, đặc biệt là HP Indigo đang thâm nhập thị trường Việt Nam và thị trường đang phát triển tự phát không có định hướng.

Máy in kỹ thuật số HP Indigo 7000

Như vậy, in kỹ thuật số hiện nay chưa chứng minh được ưu thế của nó nên còn đang loay hoay phát triển. Để phát triển thị trường in KTS, có hai việc mà các nhà kinh doanh in KTS cần phải làm:

• Nếu xác định sẽ tiếp tục kinh doanh theo kiểu gia công như in offset như hiện nay thì các nhà in KTS cần phải ngồi lại với nhau để xác định giá sàn, tránh tình trạng hạ thấp giá như hiện nay khiến cho các doanh nghiệp không thể khấu hao máy và tái đầu tư giống như trường hợp của xuất phim trước đây.
• Cần phải xác định ưu thế hay các giá trị gia tăng của máy in KTS so với các phương pháp in truyền thống từ đó tổ chức các hình thức kinh doanh sáng tạo để có thể tính giá cao hơn. Về lâu dài các doanh nghiệp cần phải tiến dần đến việc sản xuất các ấn phẩm dựa trên ưu thế của in KTS.

Nguồn: Vietnamprint (Nguồn: Tiến sĩ Ngô Anh Tuấn - Trưởng Khoa In & Truyền thông/ Tổng biên tập Tạp chí In và truyền thông)